Tüketici Hakları 2026: Garanti, İade ve Cayma Hakkı Rehberi

Tüketici Olarak Temel Haklarınız

Türkiye'de tüketici hakları, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ile güvence altına alınmıştır. Bu rehber, üç kritik hakka odaklanıyor: ayıplı (kusurlu) ürün hakları, garanti kapsamı ve mesafeli satışlarda cayma hakkı.

Ayıplı Mal Nedir? Ne Yapabilirsiniz?

Satın aldığınız ürün beklediğiniz gibi çalışmıyor mu? Hukuki dilde buna "ayıplı mal" denir.

Ayıp Türleri

Pratikte şu durumlarda ürün ayıplıdır:

• Satın alındığında zaten bozuk veya hasarlıysa
• Açıklanan özelliklerini (kamera megapiksel, pil ömrü vb.) karşılamıyorsa
• Normal kullanımda beklenenden çok daha kısa sürede bozulduysa
• Ambalaj açıldığında eksiği veya yanlış ürün çıktıysa

4 Seçimlik Hakkınız

6502 sayılı TKHK Madde 9 uyarınca, ayıplı bir ürün aldığınızda satıcıya karşı şu dört haktan birini kullanabilirsiniz:

1. Sözleşmeden dönme (iade): Ürünü iade edip paranızı geri alın
2. Bedel indirimi: Ürünü elinizde tutun, ayıp oranında para iadesi isteyin
3. Ücretsiz onarım: Ürünün ücretsiz tamir edilmesini talep edin
4. Yenisi ile değişim: Ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteyin

Hangi hakkı seçeceğiniz tamamen size bağlıdır. Satıcı, tercih ettiğiniz seçenek "orantısız yük" oluşturduğunu ispat edemezse itiraz edemez.

Seçimlik Hakkı Ne Zaman Kullanabilirsiniz?

Satıcı, başvurunuzu aldıktan sonra onarım seçeneğini tercih etmeniz halinde azami 20 iş günü içinde onarımı tamamlamak zorundadır. Bu süreyi aşarsa, diğer seçimlik haklara geçme hakkınız doğar.

Garanti Belgesi ve Garanti Süresi

Yasal Garanti Süresi

6502 sayılı TKHK Madde 12 uyarınca, üretici ve ithalatçı ürünleri için zorunlu garanti belgesi vermek zorundadır. Yasal asgari garanti süresi 2 yıldır.

Bazı ürün grupları için bu süre farklı olabilir:

• Beyaz eşya (buzdolabı, çamaşır makinesi): minimum 2 yıl
• Elektronik (telefon, bilgisayar): minimum 2 yıl
• İkinci el ürünler: minimum 1 yıl

Garanti Kapsamı Dışında Kalan Durumlar

Garanti belgesi, satıcının veya üreticinin hatası olmayan arızaları kapsamaz:

• Kullanıcı kaynaklı hasar (düşme, su teması vb.)
• Yetkisiz servis tarafından yapılan tamir
• Olağan yıpranma ve eskime
• Güç dalgalanmasından kaynaklanan arızalar (bazı durumlarda)

Garanti Süresi Bitti, Hâlâ Hakkım Var Mı?

Garanti süresi ile yasal 2 yıllık ayıp ihbar süresi birbirinden farklıdır. Garanti belgesi süresi dolmuş olsa bile, satın alma tarihinden itibaren 2 yıl içindeyseniz ayıplı mal hükümlerinden yararlanabilirsiniz. Ancak ispat yükü garanti süresi dolduktan sonra tüketiciye geçer.

Mesafeli Satışta Cayma Hakkı (14 Günlük Hak)

Online alışveriş, telefon, kapıdan veya katalogdan yapılan alışverişler mesafeli satış kapsamındadır. Bu satışlarda size özel bir hak tanınmıştır: hiçbir gerekçe göstermeden 14 gün içinde vazgeçebilirsiniz.

14 Gün Nasıl Hesaplanır?

14 günlük süre takvim günüdür, iş günü değil. 14. günün akşamına kadar cayma bildiriminizi yapmanız gerekir.

Cayma Hakkını Nasıl Kullanırsınız?

1. Satıcıya yazılı bildirim gönderin: E-posta, kargo ile cayma formu veya iadeli taahhütlü mektup. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği Madde 9 gereği bildirim yeterlidir; gerekçe sunmak zorunda değilsiniz.
2. Ürünü iade edin: Cayma bildiriminden itibaren 10 gün içinde ürünü satıcıya iade etmeniz gerekir.
3. Paranızı alın: Satıcı, ürünü aldığını teyit ettikten sonra 14 gün içinde ödemenizi iade etmek zorundadır.

Kargo ücreti: Cayma hakkı nedeniyle iade kargosunun kimin ödeyeceği sözleşmede belirtilmelidir. Belirtilmemişse satıcı öder.

Cayma Hakkı Hangi Durumlarda Geçersiz?

Tüm ürünler için cayma hakkı kullanılamaz. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne göre şu durumlarda cayma hakkı yoktur:

• Kişiye özel üretilen veya kişiselleştirilen ürünler
• Ambalajı açılan ve iade edilemeyecek hijyenik ürünler (iç giyim, kozmetik vb.)
• Dijital içerik (yazılım, e-kitap, müzik) — indirme başlamışsa
• Fiyatı borsa veya piyasaya bağlı dalgalanan ürünler
• Çabuk bozulan veya son kullanma tarihi kısa ürünler (gıda vb.)
• Açılmış ses/görüntü kayıtları veya bilgisayar yazılımları

Satıcı Hakkınızı Tanımıyorsa Ne Yaparsınız?

Pratik yol haritası:

Adım 1: Yazılı Başvuru

Satıcıya hangi hakkı kullanmak istediğinizi yazılı olarak bildirin. E-posta ile bile yapılabilir. Tarih ve ürün bilgisini mutlaka ekleyin. Cevap için 30 gün makul süredir.

Adım 2: Ayıplı Mal Bildirim İhtarnamesi

Satıcı yanıt vermezse veya olumsuz yanıt verirse, noter üzerinden veya iadeli taahhütlü posta ile resmi bildirim gönderin. Bu bildirimi ispat belgesi olarak saklayın.

Adım 3: Tüketici Hakem Heyetine Başvurun

2026 yılı için başvuru sınırı 149.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurabilirsiniz. Başvuru tamamen ücretsizdir, e-Devlet üzerinden yapılabilir. Hakem heyeti kararları bağlayıcıdır.

Adım 4: Tüketici Mahkemesi

Tutar 149.000 TL'nin üzerindeyse veya hakem heyeti kararına itiraz edilmişse, tüketici mahkemesine dava açabilirsiniz.

2 Yıl Garantiden Sonra Hak Var mı? Gizli Ayıp

Garanti süresi dolmuş olsa bile tamamen haktan yoksun değilsiniz. Türk Borçlar Kanunu kapsamında gizli ayıp kavramı devreye girebilir.

Gizli ayıp nedir? Satın alma sırasında görünmeyen, olağan bir incelemeyle fark edilemeyen ve zamanla ortaya çıkan kusurlar gizli ayıp olarak tanımlanır. Örneğin; satın alındıktan 3 yıl sonra patlak çıkan su borusu, montajda gizlenen yapısal kusur ya da imalat hatasından kaynaklanan ve belirli kullanım sonrası belirgin hale gelen bozukluklar bu kapsamdadır.

TBK Madde 223 uyarınca alıcı, gizli ayıbı öğrendiği tarihten itibaren derhal satıcıya bildirmek zorundadır. Genel zamanaşımı süresi ise satın almadan itibaren 5 yıldır (TBK Md. 147). Bu, 2 yıllık tüketici garantisinden bağımsız ve ek bir haktır.

Dikkat: 6502 sayılı TKHK kapsamındaki 2 yıllık süre ile TBK'daki genel zamanaşımı birbirinden ayrı kanun hükümleri olup her ikisi de tüketici lehine yorumlanabilir. Gizli ayıp davası açmadan önce bir hukuki görüş almanızı öneririz.

Seçimlik Haklar: Hangisi Size Uygun?

6502 sayılı TKHK Madde 9 size dört seçimlik hak tanır. Her birinin avantaj ve dezavantajı vardır:

1. Sözleşmeden Dönme (Tam İade)

Ürünü satıcıya iade edip ödediğiniz tutarın tamamını geri alırsınız. En güçlü haktır ancak satıcı "orantısız yük" oluşturduğunu ispat ederse mahkemede sınırlandırılabilir.

Ne zaman tercih edilir: Ürün hiç çalışmamışsa, temel amacını karşılamıyorsa veya defalarca tamir edilmişse.

2. Bedel İndirimi

Ürünü elinizde tutarsınız, ayıp oranında para iadesi alırsınız. Ürün kullanılabilir durumdaysa ve küçük bir kusur söz konusuysa pratik bir çözümdür.

Ne zaman tercih edilir: Ürünü seviyorsunuz ama küçük bir kusur var; tam iade yerine indirim yeterlidir.

3. Ücretsiz Onarım

Satıcı veya yetkili servis ürünü ücretsiz tamir eder. Azami süre 20 iş günüdür; bu süre aşılırsa otomatik olarak diğer haklara geçme hakkı doğar.

Ne zaman tercih edilir: Ürüne bağlılığınız varsa ve onarım gerçekten sorunu çözebilecekse.

4. Yenisiyle Değişim

Ayıpsız aynı veya eşdeğer bir ürünle değişim. Satıcı stoğu yoksa bu hakkı reddedebilir; bu durumda iade veya onarıma geçin.

Ne zaman tercih edilir: Ürün stoğu mevcut, yeni ürün arızasız teslim edilebilecekse.

Önemli pratikal not: Hangi hakkı seçeceğinize karar verirken satıcının sunduğu "tamirde onarırız" teklifini kabul etmek için acele etmeyin. Haktan birini seçmek size aittir; satıcı sizi belirli bir seçeneğe zorlayamaz.

Online Alışverişte Cayma Hakkı: 14 Gün ve Koşullar

İnternet üzerinden, telefon aracılığıyla veya kapıdan yapılan tüm alışverişler mesafeli satış kapsamındadır ve 6502 sayılı TKHK Madde 48 size 14 günlük cayma hakkı tanır.

Cayma Hakkı Nasıl Çalışır?

• Süre başlangıcı: Fiziksel ürünlerde ürünü teslim aldığınız gün; hizmetlerde sözleşmenin kurulduğu gün
• 14 takvim günü: Pazar ve resmi tatiller dahil sayılır
• Gerekçe yok: Neden iade etmek istediğinizi açıklamak zorunda değilsiniz
• Yazılı bildirim yeterli: E-posta, kargo formu veya iadeli taahhütlü mektupla satıcıya bildirin

Cayma Hakkının İstisnaları

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamında aşağıdaki ürün ve hizmetlerde cayma hakkı kullanılamaz:

• Ambalajı açılmış hijyenik ürünler (iç çamaşırı, kozmetik, sağlık malzemesi)
• Kişiye özel üretilmiş veya kişiselleştirilmiş ürünler
• İndirme ya da streaming başlamış dijital içerikler
• Teslimden hemen sonra kullanılmaya başlanan hizmetler
• Çabuk bozulan gıda ürünleri
• Fiyatı finansal piyasadaki değişimlere bağlı ürünler (altın, döviz vb.)

İade kargo ücreti: Satıcı sözleşmede açıkça belirtmişse iade kargosu size aittir. Belirtilmemişse satıcı ödemek zorundadır. Bu noktada sözleşmenizin ilgili maddesini inceleyin.

Paranızı Ne Zaman Alırsınız?

Satıcı ürünü teslim aldıktan sonra 14 gün içinde ödemenizi iade etmek zorundadır. Kredi kartıyla yaptıysanız iade banka işlem süresine de bağlıdır; 3-7 iş günü eklenebilir.