Sulh Hukuk Mahkemesi Başvurusu 2026: Kira ve Tahliye Davası

Sulh Hukuk Mahkemesi Nedir?

Sulh hukuk mahkemesi, daha az karmaşık ve görece düşük değerli hukuki uyuşmazlıkların çözüldüğü ilk derece mahkemesidir. Büyük ticari davaların görüldüğü Asliye Hukuk Mahkemesi'nden daha sınırlı bir görev alanı vardır ve bu nedenle daha hızlı işler.

Türkiye'de her ilçede sulh hukuk mahkemesi bulunur. Bunlara adliye binalarından veya e-Devlet üzerinden ulaşabilirsiniz.

Sulh Hukuk Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?

Kira Uyuşmazlıkları

• Kira tespit davaları: Kiranın emsal ve piyasa değerine göre belirlenmesi (TBK Madde 344)
• Tahliye davaları: Kiracının tahliyesi için ev sahibinin açtığı davalar (TBK Madde 347 vd.)
• Kira alacağı davaları: Ödenmemiş kira bedelinin tahsili
• Depozito uyuşmazlıkları: Depozitonun iadesi veya itirazı
• Taşınmaz teslim davaları: Kiracının taşınmazı teslim etmemesi

Diğer Görev Alanları

• Komşuluk hukukundan doğan anlaşmazlıklar (gürültü, inşaat, ortak alan)
• Taşınır mal davaları (belirli değer sınırının altında)
• Miras ve vasiyetle ilgili bazı talepler
• Vesayet ve kayyımlık kararları
• Çekişmesiz yargı işlemleri (isim değişikliği gibi)

Kira Davasından Önce Zorunlu Adım: Arabuluculuk

2024 yılından itibaren kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Bu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında getirilmiş bir dava şartıdır.

Arabuluculuğa başvurmadan doğrudan dava açarsanız, mahkeme davayı usulden reddeder. Zaman ve para kaybedersiniz.

Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

1. En yakın Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Bürosu'na veya e-Devlet üzerinden başvurursunuz
2. Arabulucu atanır; karşı taraf da davet edilir
3. Taraflar arabulucu önünde müzakere eder
4. Anlaşılırsa: yazılı anlaşma belgesi imzalanır, süreç tamamlanır
5. Anlaşılamazsa: arabulucu "son tutanak" (anlaşamama belgesi) düzenler

Bu tutanak, sulh hukuk mahkemesine başvurunun ön koşuludur. Tutanağı mutlaka saklayın.

Dava Açma Adımları

Adım 1: Yetkili Mahkemeyi Belirleyin

Kira davalarında yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesidir. İstanbul'da bir daire için dava açacaksanız, dairenin bulunduğu ilçenin adliyesine başvurursunuz.

Adım 2: Dava Dilekçesini Hazırlayın

Dilekçede şunlar bulunmalıdır:

• Davacı bilgileri (ad, soyad, TC, adres)
• Davalı bilgileri (ad, soyad, bilinen adres)
• Davanın konusu (tahliye mi, kira tespit mi, alacak mı?)
• Talep edilen karar
• Dayandığınız hukuki gerekçe ve kanun maddeleri
• Delil listesi: kira sözleşmesi, ihtarname, ödeme belgeleri, fotoğraflar
• Arabuluculuk son tutanağı (zorunlu ek)
• Tarih ve imza

Adım 3: Harçları Ödeyin

Dava açmak harç gerektirir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre harç miktarı dava türüne ve talep değerine göre değişir.

Genel harç türleri: - Maktu harç (sabit tutarlı — belirli çekişmesiz işlemler için) - Nispi harç (dava değerinin oranı — alacak davaları için)

Ekonomik durumunuz iyi değilse adli yardım talep edebilirsiniz. Barolardan veya adliyedeki adli yardım bürosundan ücretsiz bilgi alabilirsiniz.

Adım 4: Mahkeme Kalemine Başvurun

Dilekçenizi, eklerini ve harç makbuzunu adliyenin "sulh hukuk mahkemesi kalemi"ne teslim edin. Size dosya esas numarası verilir. UYAP Vatandaş Portalı (uyapvatandas.gov.tr) üzerinden dava sürecinizi takip edebilirsiniz.

Adım 5: Duruşma Sürecini Takip Edin

Dava açıldıktan sonra mahkeme karşı tarafa tebligat gönderir. Duruşma günü belirlenir. Süreç dava türüne ve mahkemenin yoğunluğuna göre değişir:

Bu süreler kılavuz niteliğindedir; her dava farklıdır.

Avukatsız Dava Açılabilir Mi?

Evet, sulh hukuk mahkemelerinde avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak:

• Davalar teknik hukuki bilgi gerektirir
• Prosedürel hatalar (yanlış delil sunumu, süre kaçırma) davayı kaybettiribilir
• Yüksek değerli taşınmazlarda veya karmaşık uyuşmazlıklarda avukat yardımı büyük fark yaratır

Baroların adli yardım birimleri, belirli gelir sınırının altındaki vatandaşlara ücretsiz avukatlık desteği sağlar.

Karardan Sonraki Adımlar

Sulh hukuk mahkemesinin kararı taraflardan birine tebliğ edildiğinde, iki hafta içinde istinaf mahkemesine (Bölge Adliye Mahkemesi) itiraz edilebilir. İstinaf kabul edilmezse veya itiraz edilmezse karar kesinleşir.

2026 Dava Türlerine Göre Harç Tablosu

Not: Harç miktarları her yıl güncellenir; kesin tutarlar için Harçlar Kanunu cetveline (Adalet Bakanlığı) bakın veya mahkeme yazı işlerinden sorun.

Gerekli Belgeler (Dava Türüne Göre)

Kira uyuşmazlığı: - Kira sözleşmesi - Ödeme makbuzları / banka dekontları - İhtarname varsa tebliğ belgesi

Miras davası: - Veraset ilamı - Tapu belgesi (varsa) - Mirasçılık belgesi

e-Duruşma / UYAP: UYAP Vatandaş Portalı üzerinden (vatandas.uyap.gov.tr) dava dilekçesi elektronik olarak sunulabilir. Fiziki başvuru da kabul edilir.

Harç Hesaplama: Dava Açmadan Önce Bilin

Sulh hukuk mahkemesine başvurmadan önce ödemeniz gereken harç türlerini öğrenmek hem bütçenizi planlamanızı hem de hazırlıklı gitmenizi sağlar:

• Kira uyuşmazlıkları: Nispi harç uygulanır; dava değerinin binde 59,3'ü oranında hesaplanır (492 sayılı Harçlar Kanunu). Örneğin 100.000 TL'lik bir kira alacağı davası için yaklaşık 5.930 TL harç ödenebilir.
• Veraset ilamı ve çekişmesiz yargı: Maktu harç (sabit tutar) uygulanır; tutar her yıl güncellenir.
• Karar düzeltme, tescil, kesinleştirme: Karar sonrasında da ek harçlar çıkabilir.
• Güncel harç tutarları için Adalet Bakanlığı'nın resmi harç tarifesini inceleyin veya courts.adalet.gov.tr üzerindeki hesap makinesi aracını kullanabilirsiniz.

Dava Dilekçesinde Olması Gerekenler

Dava dilekçesi, mahkemenin sizi tanıdığı ve talebinizi anladığı ilk belgedir. Eksik ya da hatalı bir dilekçe dava açılışını geciktirebilir.

Dilekçenizde şunlar mutlaka yer almalıdır: - Mahkeme adı ve ilçesi: Hangi sulh hukuk mahkemesine hitap edildiği - Tarafların tam kimliği: Davacı ve davalının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi - Konu ve talep: Ne istiyorsunuz — açık, net, tek cümle ile özetlenebilecek biçimde - Hukuki dayanak: İlgili kanun maddesi (örn. TBK Md.315 temerrüt, TMK Md.598 veraset ilamı) - Deliller: Belgeler, tanık listesi, başvurulan bilirkişi bilgisi - İmza ve tarih

Dilekçenin sade ve anlaşılır olması mahkeme kalemine teslimi kolaylaştırır.

Duruşmaya Gitmeden Önce

Duruşma günü hazırlıksız gitmek hem zaman kaybettirir hem de davayı olumsuz etkileyebilir:

• Tüm belgelerin fotokopilerini yanınıza alın: Orijinal + en az 2 kopya (biri mahkeme dosyası için, biri karşı taraf için)
• Tanık beyanı alacaksanız tanıklarınızı önceden bilgilendirin: Duruşmaya çağrılan tanığın hazır olması sizin sorumluluğunuzdadır; gelmeyen tanık beyanı alınamaz
• Avukatsız yargılamada kendinizi temsil edeceksiniz: Sulh hukuk mahkemesinde avukat zorunlu değildir; ancak hukuki terminoloji, delil sunumu ve soru sorma teknikleri konularında hazırlık yapmanız güçlü bir savunma sağlar