Boşanma Süreci 2026: Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Rehberi

Türkiye'de Boşanma: Temel Bilgiler

Türkiye'de boşanmak için aile mahkemesine dava açmak gerekir. İki temel yol vardır: anlaşmalı boşanma (hızlı, protokollü) ve çekişmeli boşanma (tarafların anlaşamadığı, daha uzun süren dava).

Anlaşmalı Boşanma (TMK Madde 166/3)

Nedir?

Her iki eşin boşanmayı ve boşanmanın tüm sonuçlarını (velayet, nafaka, mal paylaşımı) kabul ettiği, tek duruşmada sonuçlanabilen boşanma türüdür.

Şartlar

• Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır (evlilik tarihinden itibaren hesaplanır)
• Her iki eş birlikte başvurmalı ya da birinin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir
• Taraflar, velayet / nafaka / mal paylaşımı konularında yazılı protokol hazırlamalıdır
• Hakim protokolü uygun bulmalı ve tarafların özgür iradeyle hareket ettiğini teyit etmelidir

Protokolde Neler Olmalı?

• Çocukların velayeti kime kalacak
• Nafaka (tedbir, iştirak, yoksulluk) miktarları
• Kişisel ilişki (görüşme düzeni) takvimi
• Ortak mülk ve malların nasıl paylaşılacağı
• Varsa tazminat talepleri

Süreç ve Ortalama Süre

1. Protokol hazırlanır
2. Aile mahkemesine dava dilekçesi verilir
3. Duruşma günü belirlenir (genellikle 1–3 ay içinde)
4. Tek duruşmada karar verilir
5. Kararın kesinleşmesi 1–2 ay daha alır

Toplam süre: 2–5 ay (mahkeme yoğunluğuna göre değişir)

Çekişmeli Boşanma (TMK Madde 161–166)

Nedir?

Eşlerden birinin boşanmak istediği ancak diğerinin ya da her ikisinin velayet / nafaka / mal paylaşımı gibi konularda anlaşamadığı davalardır. Mahkeme tüm konularda karar verir.

Boşanma Sebepleri

Süreç

1. Dava dilekçesi aile mahkemesine verilir
2. Davalı eşe tebligat yapılır
3. Birden fazla duruşma yapılır (tanıklar, deliller, bilirkişi)
4. Karar verilir, itiraz edilebilir (Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay)

Ortalama Süre

1–4 yıl. Mahkeme yoğunluğu, delil durumu ve itiraz aşamalarına göre değişir.

Nafaka

Nafaka, boşanma sürecinde veya sonrasında bir eşin ya da çocuğun geçimine katkı amacıyla ödenen paradır.

Tedbir Nafakası (TMK m.169)

Boşanma davası süresince hâkimin resen veya talep üzerine belirlediği geçici nafakadır. Dava sonuçlanana kadar devam eder.

İştirak Nafakası — Çocuk Nafakası (TMK m.182, m.330)

Velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun giderlerine katkı amacıyla ödediği nafakadır.

• Çocuğun yaşı, eğitim, sağlık ve özel ihtiyaçlarına göre belirlenir
• Ödeyenin geliri ve mali gücü dikkate alınır
• Çocuk 18 yaşına gelene kadar devam eder; eğitim devam ediyorsa uzatılabilir
• Her yıl TÜFE oranında artırım istenebilir

Yoksulluk Nafakası (TMK m.175)

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşen eş, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer eşten süresiz nafaka talep edebilir.

• Mahkeme tarafların gelir, yaşam standardı, emek katkısı ve evlilik süresini değerlendirir
• Kural olarak süresizdir; ancak nafaka alanın yeniden evlenmesi veya onur kırıcı yaşam sürmesi halinde kaldırılır

Nafaka Artırım Davası

Nafaka belirlendiğinde geçerli olan koşullar değişirse (enflasyon, çocuğun ihtiyaçlarının artması, ödeyenin gelirinin yükselmesi) artırım davası açılabilir. Mahkemeler TÜFE oranını ve güncel gelir durumunu göz önüne alır.

Velayet (TMK Madde 182)

Kime Verilir?

Mahkeme velayet kararını verirken tek kriter çocuğun üstün yararıdır.

Değerlendirilen faktörler:

• Çocuğun yaşı (küçük çocuklarda anne faktörü daha belirleyici olabilir)
• Ebeveynin çocukla kurduğu ilişki ve bakım kapasitesi
• Çocuğun alışkın olduğu yaşam çevresi
• Her ebeveynin sağlık, ekonomik ve psikolojik durumu
• 12 yaşından büyük çocuğun kendi tercihi (mahkemece dinlenir)

Ortak Velayet

Türk Medeni Kanunu'nda "ortak velayet" açıkça düzenlenmemiştir. Ancak Yargıtay 2017 tarihli kararıyla ortak velayetin Türk kamu düzenine aykırı olmadığını belirlemiştir. 2022 sonrasında mahkemeler, çocuğun üstün yararını gerektiriyorsa ortak velayet kararı verebilmektedir.

Kişisel İlişki Kurma (Görüşme Düzeni)

Velayeti almayan ebeveynin çocukla görüşme hakkı TMK m.182 kapsamında düzenlenir. Mahkeme görüşme takvimi belirler:

• Haftalık görüşmeler (hafta sonu)
• Yarı yıl ve yaz tatilleri
• Dini ve milli bayramlar

Velayet Değişikliği Davası

Koşullar önemli ölçüde değişirse (ebeveynin çocuğu ihmal etmesi, yurt dışına taşınması vb.) yeni dava ile velayetin değiştirilmesi istenebilir.

Mal Paylaşımı (TMK Madde 218–241)

Yasal Mal Rejimi: Edinilmiş Mallara Katılma

01 Ocak 2002 sonrası evlenen ve farklı bir mal rejimi seçmeyen tüm çiftler otomatik olarak edinilmiş mallara katılma rejimine tabidir.

Evlilik süresince edinilen mallar (maaş, birikim, araç, taşınmaz) eşit olarak paylaşılır.

Paylaşıma giren mallar (Edinilmiş mal — TMK m.219):

• Çalışma karşılığı kazanılan gelirler
• Sosyal güvenlik ödemeleri
• Evlilik süresinde edinilen taşınmaz, araç, banka hesabı

Paylaşıma girmeyen mallar (Kişisel mal — TMK m.220):

• Evlilikten önce sahip olunan mallar
• Miras yoluyla edinilen mallar
• Bağış yoluyla alınan mallar
• Manevi tazminat alacakları

Zina ve Hayata Kastta İstisna

TMK m.236/2 uyarınca zina veya hayata kast nedeniyle boşanma halinde mahkeme, kusurlu eşin edinilmiş mallardaki pay oranını azaltabilir veya tamamen kaldırabilir.

Mal Ayrılığı Anlaşması

Evlenmeden önce veya evlilik süresince noter önünde "mal ayrılığı sözleşmesi" yapılabilir. Bu durumda her eşin malları ayrı tutulur, boşanmada paylaşım yapılmaz.

Katkı Payı Davası

Mal rejiminin belirlediği paylaşım dışında, bir eşin diğerinin malına emeği veya parasıyla katkıda bulunduğunu ispat edebiliyorsa katkı payı alacağı davası açılabilir.

Boşanma Başvurusu: Adım Adım

Hangi Mahkeme?

Aile Mahkemesi. Eşlerden birinin son 6 ay içinde oturduğu yer veya yerleşim yeri aile mahkemesine başvurulur. Aile mahkemesi olmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu görevi üstlenir.

2026 Dava Harcı ve Masraflar

Avukatlık ücreti (opsiyonel): anlaşmalı boşanma için yaklaşık 75.000 TL, çekişmeli için 110.000 TL ve üzeri (TBB 2026 asgari tarifesi). Avukat zorunlu değildir.

Gerekli Belgeler

Anlaşmalı boşanma:

• Dilekçe
• Nüfus cüzdanı fotokopisi
• Aile nüfus kayıt örneği
• İmzalanmış protokol

Çekişmeli boşanma:

• Dava dilekçesi (sebep ve talepler açıkça yazılmalı)
• Nüfus cüzdanı fotokopisi
• Aile nüfus kayıt örneği
• Varsa deliller (mesajlar, fotoğraflar, tanık bilgileri, doktor raporu)

e-Devlet Üzerinden Başvuru Mümkün Mü?

Boşanma davası dilekçesi e-Devlet üzerinden doğrudan gönderilemez. Ancak UYAP Vatandaş Portalı (vatandas.uyap.gov.tr) üzerinden sürecinizi takip edebilir, e-Devlet'ten nüfus kayıt örneklerinizi alabilirsiniz.

Özel Durumlar

Şiddet Varsa Ne Yapılır?

1. En yakın karakola veya cumhuriyet savcılığına şikayette bulunun
2. 6284 sayılı Ailenin Korunması Kanunu kapsamında aile mahkemesinden uzaklaştırma kararı talep edin
3. Uzaklaştırma kararı en fazla 6 ay için verilir, uzatılabilir
4. Dilekçesiz, sözlü başvuru da mümkündür; avukata gerek yoktur

Mal Kaçırma Şüphesi Varsa?

• Boşanma davasıyla birlikte ihtiyati tedbir kararı talep edin
• Mahkeme şüpheli mallara dava sonuçlanana kadar bloke koyabilir
• TMK m.229 kapsamında mal devri gerçekleşmiş olsa bile iade davası açılabilir

Çocuğun Soyadı Değişir Mi?

Boşanma çocuğun soyadını otomatik olarak değiştirmez. Çocuk babasının soyadını taşımaya devam eder. Ancak velayet annede ise, anne mahkemeye başvurarak çocuğun soyadını kendi soyadıyla değiştirebilir.

Yurt Dışında Evlenilenler Ne Yapar?

Yurt dışında alınan boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden geçerli sayılmaz. Türkiye'de hukuki sonuç doğurması için tanıma ve tenfiz davası açılması gerekir. Velayet, nafaka ve mal paylaşımı içeren kararların uygulanabilmesi için tenfiz zorunludur.